Stilleven met Maarten Welbergen (1)

Op 10 november 2016 vond de eerste avond plaats over het stilleven voor de vier fotoclubs (Fotokring LV, Diafragma, Leidschenveen, Rijswijk) bij FKL in Voorburg. Maarten komt nog een keer terug om ons met de stilleven-opstelling te laten stoeien.
Nu hield hij als ‘hedendaags klassieke’ kunstenaar voor een goed gevulde zaal een lezing over de ontwikkeling van het stilleven vanuit de oudheid tot nu. Maarten leerde ons op prettig gedreven en respectvolle maar evenwel docerende toon aan de hand van voorbeelden van oudheid tot hedendaagse schilderkunst de finesses en ontwikkeling van het stilleven kennen. Hij vergelijkt het stilleven met een strijkkwartet in de muziek. Eigenlijk gaat het gezien naar de vorm om abstractie, om compositie.
Typisch voor fotografie is het vastleggen van beweging, het kunnen vangen van momenten. Dat is heel anders dan het schilderwerk, waar het bij stillevens ging om vertoon van rijkdom (pronkstillevens, vanitas), iconische verbeelding en stofuitdrukking.
Het begon al met de Egyptische offertafels op de reliëfs. Het waren beeldverhalen, zonder perspectief. Maarten neemt ons mee naar de Etrusken, in tombes mozaiekvloeren in Seracuse, waar met met het “trompe-l’oeil” effect (schaduwsuggestie) de suggestie van de aanwezigheid van voorwerpen in de ruimte werd gesuggereerd. Ook de Romeinen namen het over, maar pas na een periode van acht eeuwen waarin het door de christenen verboden werd, kwam in de vroeg-renaissance en onder invloed van het humanisme, het stilleven terug. De wil tot verbeelding was sterk, wat uiteindelijk leidde tot de fotografie. Overigens wordt er nu ook weer geschilderd met fotografie als inspiratie!
Keken de Romeinen nog divergerend, met meerdere verdwijnpunten, zo deed nu het eenduidige perspectief met één verdwijnpunt zijn intrede. Tot Escher daarmee de draak stak…
In de ‘nature morte’ ofwel ‘dode natuur’ zoals het stilleven (‘still life’) ook wel heet, gaat het om de compositie van levenloze elementen. Dat wil zeggen, dat er een balans is tussen de vormen en restvormen /ruimte tussen de objecten. Later kwam het kubisme op waarbij alles weer plat werd en een collage (Picasso, Braque). De kubisten gingen terug naar de geometrische oervormen uit de natuur. Hij wees ons in dit verband ook op een boek waarin Karl Blossfeldt duizenden vormen uit de natuur heeft gedocumenteerd voor gebruik door architecten en kunstenaars.
Maarten toonde ook eigen werk, realistische kunst met ’cut-out’ techniek, waarbij vormen vanaf tekening vooraf worden uitgezaagd voordat ze beschilderd worden. In een opstelling wordt het dan ruimtelijk.
Het was zo echt dat een aanwezige vlieg in de zaal steeds weer af kwam op dat fruit….

welbergen_vormEen boeiende inleiding, die ons inspireert om met meer inzicht een stilleven te gaan vormgeven.
Maarten liet vooral zien dat stilleven een kunstvorm is die de ontwikkeling in de perceptie van de wereld reflecteert. Ongetwijfeld zal de globalisering en technocratisering van nu een vernieuwing in deze kunstvorm teweeg gaan brengen. Zo verscheen in 2013 het boek: “Nature Morte: Contemporary Artists Reinvigorate the Still-Life Tradition” van Michael Petry.
We staan op scherp en zien uit naar het vervolg, waarin we ook zelf aan slag kunnen.

Aanvullende informatie:
www.maartenwelbergen.nl
• Norbert Schneider: “Still Life” (insights into changes of mentality and philosophy. objects in a still life reflect the customs, ideas and aspirations of the time)
• Hans Christian Adam: ‘Karl Blossfeldt, The Complete Published Work’ (Taschen) 544pp
• Gert Mattenklott /Georges Bataille: ‘Karl Blossfeldt Art forms in nature, the complete edition’1999
• Rolf Sachsse: “Karl Blossfeldt photographs 1865-1932” Foto’s in z/w (Taschen 1996) 96pp
Kijk ook eens op deze sites:
Verrassende geometrische vormen uit de natuur
Kunstzinnige vormen in de natuur

Dit bericht werd geplaatst in Sprekers en getagd door Hans Mulder . Bookmark de permalink .

Over Hans Mulder

Mijn voorkeur heeft natuur (landschap/natuur/macro), architectuur en soms ook wel straatfotografie. Met name let ik sterk op beleving en compositie. Meestal fotografeer ik in RAW met nabewerking via diverse programma's. Ik werk met een Panasonic Lumix FZ150 sinds 2013; eerder met de FZ8. Daarbij gebruik ik ook tele- en groothoekconverter en filters.

Geef een reactie