KLEURBEHEER voor PRINT en WEB: sRGB, AdobeRGB, ProPhotoRGB

Gelezen op internet:

Vraag: “Ik gebruik  Lightroom met een wide-gamut monitor en bewerk RAW in Adobe RGB. Hierdoor zien afdrukken er beter uit. Als ik exporteer als sRGB jpeg en upload naar een website en vertoon op een gewone monitor, zijn de kleuren fletser en donkerder dan RAW in Lightroom.
Moet ik nu iedere keer kiezen in Lightroom voor web of afdruk? Kan het  niet beiden tegelijk goed?”

Antwoord: “Mijn workflow verloopt met volledig kleurmanagement: afdrukken via AdobeCameraRaw in Bridge door een RIP (raster image processor) naar een breed formaat printer. Alle printwerk gaat via Adobe RGB 1998 (behalve B&W in Grey Gamma 2.2), en ik krijg prima prints.
Voor het web worden bestanden omgezet naar sRGB in bijna de laatste fase, waarbij ik zorgvuldig check op kleurverschuivingen. Dan exporteer ik via PS “save for web”. Controleer voor en na met het “2 up” screen. Zorg dat progressive uit staat. Ik heb zelf een Action gemaakt voor batch conversie van files voor het web. Je hoeft alleen te letten op de beelden waarbij je kleurproblemen kan vermoeden.”

Na wat zoeken op internet heb ik het volgende bij elkaar geharkt en zonodig vertaald. Je kunt de bronnen natuurlijk ook zelf natrekken:

  • Belangrijk is dat je je scherm calibreert en profileert. Het profiel Adobe RGB(1998) is daarvoor niet geschikt hiervoor (want een onafhankelijk profiel), gebruik dus de Datacolor Spyder of X-rite EyeOne
  • Controleer de kleurruimte waarin je werkt altijd nog even goed in de software, omdat die nog wel eens terug wil springen naar een standaard stand
  • Lightroom gebruikt een variant van de 16 bit per kanaal Pro Photo kleurruimte. Dit is Pro Photo met een soort sRGB response curve.
    Pas als je vanuit Lightroom exporteert kies je als kleurruimte Adobe RGB(1998), sRGB, of Pro Photo voor je TIFF, PSD or JPEG.
  • Je kunt beter Lightroom zo mogelijk direct laten afdrukken met gebruik van je printer profiel. AdobeRGB bevat tinten blauw-groen die sRGB (voor het Web) niet heeft, maar sommige inkjet printers hebben ook nog weer kleuren buiten de AdobeRGB kleurruimte (bv. verzadigde gelen).
  • Zie verder: Photo.net en Photofacts
  • Gebruik geen Adobe RGB als je beelden opslaat in JPEG. Schiet in RAW (14bits per kanaal, JPEG is 8bit en dat biedt–in theorie-maar 1,5% van de gradaties). Maar ook in 8bit zijn toch nog 16,7 miljoen kleuren mogelijk(256x256x256). Bij opslag in JPEG is een keuze voor kleurrruimte gemaakt, hiermee wordt namelijk bepaald hoe het beeld op andere apparaten wordt getoond. Je kunt op de camera (meestal) kiezen voor sRGB of Adobe RGB. Weet dan wat je daarna wilt met je beeld.

AdobeRGB “kan meer kleuren aan”: d.w.z. andere, meer verzadigde kleuren, niet méér kleuren; sterker: je mist veel groenen, en daar is je oog nu juist extra gevoelig voor. De kleurnummers liggen verder uit elkaar- meer tussenruimte – en tonen dus andere tinten (verschuiving). Als je die vertoont via een sRGB monitor verschuiven de kleurnummers (roder) en ziet het er donker en flets uit. Zie uitleg op : Earthboundlight

  • Tenzij …kleurmanagement ingebouwd zit, zoals in de browsers Firefox/Safari, niet in Explorer8; in explorer9 met pseudo-kleurmanagement. (Zie de volgende tests op kleurmanagement support in je browser op: color.org en foto.beitinger)
    Lightroom and Aperture herkennen automatisch de juiste kleurruimte van het beeldprofiel en kennen de juiste kleurruimte toe aan het beeld.
    De meeste printers en schermen zijn afgesteld voor sRGB. Daarom moet je de foto van Adobe RGB naar sRGB omzetten voordat je overdraagtNB Dat is niet hetzelfde als het sRGB kleurprofiel toekennen aan de foto (dit betreft alleen de interpretatiewijze). Zie Earthboundlight
  • ProPhoto RGB heeft een nog grotere kleurruimte dan Adobe RGB…
    Door het omzetten in Adobe Camera Raw of Lightroom van RAW files in ProPhoto RGB behoudt je meer van wat de sensor feitelijk zag. Zodra je ze opent in Photoshop, moet je echter kiezen wat je gaat doen. Houdt je ze in ProPhoto, dan heb je bestanden die in de toekomst betere afdrukken zouden  kunnen opleveren dan als je voor Adobe RGB kiest. Maar de gamut van ProPhoto is zo groot dat, tenzij je erg zorgvuldig bent, je te stellen krijgt met banding en andere artifacten, zelfs in 16-bit. Dilemma… Doe het alleen als je anders buitensporige clipping ziet in AdobeRGB; converteer dan naar Adobe RGB met Perceptual rendering intent. Dat heeft overigens alleen zin als je met LUT-ICC profielen werkt (die zijn tabelgebaseerd, geen matrix), en die de meeste printers ondersteunen.
    Zie earthboundlight
  • En hoe zit het dan met 16-bit? Dan zijn er meer waarden mogelijk. Editing is prima in 16bit. Maar bedenk: uiteindelijk moet je meestal toch weer terug naar sRGB, voor vertoning op scherm, web of de meeste online afdrukcentrales. En wat kan het papier aan?
  • Dus: voor het Web sRGB (in 8-bit wereld). Voor afdrukken: kies AdobeRGB (of CYMK), mits je weet van kleurinterpretatie in de workflow. In 16bit heerst AdobeRGB. Prophoto in 32bit …ooit, maar dit zeker niet in 8-bit modus gebruiken.
  • Lees meer hierover

Zie ook de toelichting bij ADOBE

Competitie mei: Duinen

Deze avond werd geopend met een presentatie van Olav Nieuwenhuis.
Hij fotografeert graag op reis. Sinds vier jaar is hij serieus bezig, zo zei hij. Hij werkt met een Canon reflex maar heeft ook een Panasonic, die hij voorlopig nog goed kan inzetten voor macrowerk. Verder heeft hij nog geen specialisatie. Hij leert graag op de club hoe het beter kan en dat heeft succes.

Deze avond had het thema Duinen. Eerder organiseerden we een excursie naar de duinen, zie het verslag hiervan elders op de site, maar dat was duidelijk niet het enige moment waarop dit fascinerende type gebied gefotografeerd werd.

1e 7,5 Foto 3 Hans Mulder
2e 6,7 Foto 12 Ruud de Vreugd
3e 6,6 Foto 9 Alan Rothwell
4e 6,4 Foto 2 Joyce Stok
5e 6,4 Foto 4 Olav Nieuwenhuis
6e 6,3 Foto 5 Luud Heck
7e 6,1 Foto 7 Inge van der Meer
8e 6,1 Foto 8 Piet Jacobs
9e 5,7 Foto 11 Janette rothwell
10e 5,5 Foto 10 Roy Goderie
11e 4,5 Foto 6 Hilbert van Essen
12e 4,2 Foto 1 Frits de Vreugd

De extra foto’s:

Breda fotofestival 2012

13 september – 21 oktober
Bredaphoto

De tijdsgeest roept om sociaal engagement, betrokkenheid op grote schaal en een bewuster leven op kleinere schaal.
Het thema van BREDAPHOTO 2012 is daarom: homo empathicus. De vraag die BREDAPHOTO zich daarbij stelt is wat de fotografie hierbij kan betekenen.

De mens heeft de aarde en zijn medemens veelal verwaarloosd in zijn jacht op persoonlijk gewin. Competitie en concurrentie geven de maat aan. Kenmerkende woorden voor deze mentaliteit: ‘Greed is good’ (Gordon Gekko, wallstreet). Lange tijd ging men er als vanzelf vanuit dat dit juist de menselijke natuur is, men handelt hier volgens het principe van the suvival of the fittest.
Steeds vaker nu horen we andere geluiden. Vanuit verschillende vakdisciplines. Zo toont bijvoorbeeld bioloog Frans de Waal ons dat apen, maar ook mensen, van nature ook beschikken over een ander overlevingmechanisme: de wil om tot een groep te behoren en het hieruit volgende vermogen tot sociaal en onbaatzuchtig gedrag. De waal stelt dan ook: ‘Greed is out, empathy is in.’

Zoomcampus juni 2012

Op 16 en 17 juni is er weer een Zoom campus. Locatie is het NBC Nieuwegein.
Van 9-18 uur. Blokhoeve 1, 3438 LC Nieuwegein.

Voor de tweede keer, met 84 seminars, 12 masterclasses (tegen betaling), en produktpresentaties het grootste evenement voor fotografie.
Materclasses van oa. Mich Buschman-belichting, Frank Doorhof-portret, Bas Meelker-landschap, Frans Hodzelmans-macro.

Zie verder op www.zoomcampus.nl

Workshop macro en dichtbij

Op 6 mei 2012 hield FC Diafragma een workshop over macrofotografie (voor aangemelde leden) onder leiding van Maura Klumper, lid van Fotoclub Almere  en Camera Natura. Zie haar website, Eoszine en haar portfolio.

Met zeven leden volgden we de workshop, twee leden waren door ziekte helaas verhinderd. Maura deelde met ons op ontspannen en betrokken wijze veel van haar ervaringskennis. Na een korte kennismakingsronde besprak zij enkele vooraf door ons ingezonden foto’s. Daarbij maakte zij goed gebruik van kennis opgedaan uit het boek ‘Over foto’s gesproken’. Daarna presenteerde ze een inleiding waarvan we ook een handout kregen. Na een snelle hap gingen we naar buiten waar de zon met wat wolken zorgde voor een aangenaam belichte middag.

Luud in actie in het moeras; Maura 'onderwijst' Olav

Einde oefening! Maura Klumper (lv) met haar buggy in gesprek met Corry

We gingen op loopafstand aan de slag rond een vijvertje, met moerasvegetatie aan de natuurvriendelijke oever, waar we de gevlekte orchis  - of de gevlekte rietorchis of was het toch de brede orchis? – (zeldzaam,wettelijk beschermd) en vele andere wilde planten (en hun bezoekers!) fotografeerden *1) .Helaas had Jan K zijn statiefklemplaatje vergeten. Maura hielp met een reflectieschermpje en wees op insekten.

Gevlekte orchis - foto Hans Mulder

Na anderhalf uur terug in de clubruimte verzamelden we op de laptop een selectie van de gemaakte foto’s voor presentatie, die we vervolgens vergeleken en bespraken.

We waren zeer tevreden over de resultaten, mede door de tips van Maura. Haar enthousiasme, ervaring en gevoelvolle benadering inspireerden ons zeer.

Bij macrofotografie loop je het risico door technische eisen en complicaties afgeleid te worden van het kijken en beleven (i.c.van de natuur). Maura benadrukt terecht dat je beter eerst goed bedenkt welk beeld je wil bereiken en dat je daarvoor de tijd neemt.

Maura bood aan om achteraf nog een paar van onze foto’s van commentaar te willen voorzien. Een uitnodiging waarvan we graag gebruiken zullen maken.

Nog enkele tips die we doorgeven:

  • Maak gewoon veel foto’s. Let eerst op de belichting en dan de focus. Als je autofocus gebruikt, maak dan gebruik van een van de focuspunten die je op de camera kunt instellen (lokale focus).Macro is spelen met scherp en onscherp.
  • Let op de omgeving, betrek het in de foto: de achtergrond is sterk bepalend voor het resultaat. Let op dat een minieme verplaatsing een groot effect geeft!
  • Neem vooral de tijd, laat het op je inwerken en vorm je een doel voor het beeld.
  • Maak een zakje met vulling voor ondersteuning van de camera op de grond of een muur o.i.d (rand van een autoportier!). Maak het zo licht mogelijk (hang het aan je fototas.
  • Nog meer voor in de tas: opvouwbaar reflectiescherm, spiegeltje, snoeischaartje (alleen voor dat ene takje dat net in de weg zit natuurljk!).
  • Bij diafragmakeuze is Maura’s ezelsbrug: “hoe lager, hoe vager”.
  • Draai het beeld op de pc eens een slag en laat je verrassen.

Getipte links:

*1) zie meer over bijzondere plantengroei in de gemeente op p.133 van PlanMERStructuurvisieLV-herijking2012 en p.74 van het Waterplan LV 2007-2015

Dossier: Macro en dichtbij

(Op 6 mei 2012 hield FC Diafragma een workshop over macro voor aangemelde leden onder leiding van Maura Klumper, lid van Camera Natura. Zie onder nieuws voor een verslag.)

NSFF Gold medal best macro Giuseppe BONALI 16th Nature Biennial

 

Nederlandse artikelen:
Korte inleiding macro
Photofacts: diverse artikelen van Johannes Klapwijk, Elja Trum, Niels van der Perk, Casper de Graaf, Ton Vingerhoets
macrotips van Liesbeth van Asselt
Macrofotografie de kleine wereld groot – Loulou Beavers
Kenneth Verburg tips
Macrofotografie – Wilma Karels
Macro hulpstukken-Wilma Karels
Cursus-Wilma Karels of Natuurfotografie-Wilma Karels

Engelse artikelen:
dpreview
How to – photo.net
Basics
DSLR users
Tutorial reversed lens
Reversed lens usage

Meer links

Boeken:

Digitale fotografie: Macrofotografie Lars Polder
Macro- en natuurfotografie Pieter Dhaeze
Michael Freeman- Digitale close-up fotografie
Ronan Loaec & Gilles Martin – Macrophotography
Dr. W. Kruyt:
- Macro-fotografie, Focus, Haarlem, 1965. 4 ed. 175 p.
- Macro-fotografie, Dichtbijfoto`s zonder problemen, 75p, Focus Elsevier, 1971
- Praktische macro-fotografie, Amsterdam, Elsevier, 1976. 272p. ISBN 9010015696

Foto’s:
40 amazing examples
30 incredible examples
50 mind-blowing examples
Zoom.nl groep

Bezoek een gemaal of afvalwaterzuivering op 12 mei

Het hoogheemraadschap van Rijnland houdt een open dag op
zaterdag 12 mei a.s. tussen 12.00-16.00 uur bij:

  • boezemgemaal Katwijk
  • Molenviergang Aarlanderveen
  • gemaal De Antagonist in Leidschendam
  • gemaal Th. Brans in Boskoop; hierkunt u mee op korte rondvaart door het Boskoopse groen (open boot)
  • en bij onze afvalwaterzuiveringen in Gouda, Leiden Noord en Velsen.

Foto: Leiden

Medewerkers van Rijnland vertellen over hun werk en geven rondleidingen.
Vooraf aanmelden is niet nodig. Toegang en activiteiten zijn gratis.

Meer over de open dag op 12 mei 12-16 uur

Orton effect voor dromerige foto’s

Fotograaf Michael Orton mengde een heel scherpe opname met een opname die opzettelijk vaag en onscherp was. Het resultaat is een dromerige foto. In Photoshop Element 10 is van deze bewerking een digitale versie gemaakt.

In Photoshop bestaan deze kant en klare effecten niet, maar je kunt ze natuurlijk wel namaken.Je gebruikt daarvoor de Niveaus, Curven, Overvloeimodi etc. Het is alleen wat meer werk dan één druk op de knop.Je kunt ook een handeling (action) gebruiken.Een handeling voert allemaal bewerkingen achter elkaar uit.Je kunt op internet heel veel van deze handelingen (actions) voor Photoshop vinden.Ze worden vaak gratis aangeboden door de fanatieke Photoshopppers die deze handelingen maken. Je vindt de handelingen voor het Lomo-effect en voor het Orton-effect bijvoorbeeld op de website van deviantART (downloaden met de knop rechtsboven).
Na het downloaden dubbelklik je op het ‘atn’ bestand. Dan komt de handeling automatisch in het deelvenster handelingen van Photoshop te staan.

Sommige handelingen kun je ook gebruiken in Photoshop Elements.Maar de implementatie hiervan is iets ingewikkelder dan voor Photoshop. Er zitten in Photoshop Elements standaard ook al enkele handelingen.In het tabblad ‘Bewerken met instructies’ vind je helemaal onderin de Handelingspeler. Als je deze op  ‘speciale effecten’ zet, dan kun je een aantal bewerkingen toepassen op je foto.

Referentie: FotoPlezier

Orton-effect, hoe doe je dat
orton-effect
michaelortonphotography
Deviantart
De techniek
photoshop-tutorial
Tineke Mons over Orton-effect
Helen Bradley met downloadable preset Lightroom en andere links
Peter Meijs voorbeeld Peter Meijs breedbeeld

Focus stacking: meer scherptediepte

Introductiefilmpje
Introductietekst

De werkwijze: maak 6-30 beelden op manual focus, manual F8-F11 (het gaat om de maximale scherpte lens, niet kleiner vanwege diffractiefouten, maar ook niet groter want dan is er  minder DOF), bij voorkeur zeer stevig statief (camera staat stil, er is geen balg of zo nodig).
NB neem wat extra ruimte om het object (10%) om te kunnen croppen; een compact camera kan ook goed. (Overigens: de vergrotingsfactor bepaalt de DOF, NIET de brandpuntsafstand)

bron: http://www.pbase.com/scherrer/studio_works

Software zorgt voor de uitlijning (aligning) en de vermenging (blending) van de losse beelden.
Zie Forumdiscussie en Vergelijking van Photoshop Helicon CombineZp en Zerene en
Laurie Knight voor vergelijking software (2008) en tips.

    • Adobe Photoshop CS4/5 (in dialoogscherm ‘photomerge’, zie je de lijst van beelden. Maak het hokje ‘blend images together’ leeg en kies OK.
      Hierna worden beelden uitgelijnd en staan ze elk in hun eigen laag.
      Vervolgens alle lagen selecteren en ga naar ‘edit’ > ‘auto blend layers’, kies ‘stack images’ in het dialoogscherm.)
    • HELICON FOCUS vanaf $30 Heliconsoft  Doet het wat minder goed.
    • COMBINE Z Pyramid (gratis), zie Hadleyweb.
      CombineZM is de voorganger. Deze werkt beter dan Helicon.
      Gebruikersgroep: Yahoo group
    • ZERENE STACKER vanaf $89 van Zerenesystems zorgt voor een zuiverder beeld (minder halo & stacking mush), met name  bij diepe, sterke vergrotings stacks; Helicon’s methode werkt alleen goed met gladde,  ondoorzichtige oppervlakten.Zie beeldvergelijking met Helicon ook in stereo! Zie ook deze bespreking.

Boeken

Compositie & Licht in de boekenreeks Focus op fotografie
(Uitgeverij Van Duuren Informatica) van Pieter Dhaeze en Johan van de Watering
170 pagina’s : Compositie en standpunt, Licht en kleur, Scherpte en beweging, en Inspiratie. In laatstgenoemd hoofdstuk worden 21 fotografische thema’s gepresenteerd en toegelicht. Het boek is rijkelijk geïllustreerd. Verspreid door het boek staan in blauwe kaders nog diverse praktische tips. Het kost 30 euro.

Bewuster en beter fotograferen met een digitale spiegelreflexcamera

Bij uitgeverij Van Duuren Media is een herziene vijfde druk verschenen van (ISBN 9789059405219). In dit 380 pagina’s tellende boek behandelt auteur Pieter Dhaeze alle aspecten van het fotograferen met een moderne digitale reflex. Aan bod komen zaken als: kenmerken van een digitale reflexcamera, belichting, kleur en witbalans, scherpte, compositie, beeldbewerking, kleurbeheer en afdrukken, werken met RAW, lenzen, dynamisch bereik en HDR, beelden omzetten naar zwart-wit, flitsen, beelden beheren, focus stacking en filmen met een digitale reflex.
In het hoofdstuk Praktijk wordt aandacht besteed aan het binnen en buiten fotograferen. Aan bod komen zaken als het maken van portretten, macro-, actie-opnamen, onderwater- en luchtfotografie.
In het slothoofdstuk Inspiratie aandacht voor portfolio- en reportagevoorbeelden. Standaardwerk. Het kost 35 euro.